© | All Rights Reserved
Ayak tabanımızda, topuk kemiğinden parmaklara kadar uzanan, yay gibi gergin kalın bir şerit (zar) bulunur. Buna "Plantar Fasya" denir. Bu zar, aşırı kilo, yanlış ayakkabı veya uzun süre ayakta kalma nedeniyle zamanla esnekliğini kaybeder ve topuğa yapıştığı yerden mikroskobik düzeyde yırtılmaya başlar. Bu duruma "Plantar Fasiit" denir.
Vücut, bu yırtığı tamir etmek için o bölgeye kireç (kalsiyum) yığar ve zamanla orada dikensi bir kemik çıkıntısı oluşur. Buna da "Topuk Dikeni" denir. Yani diken sebep değil, sonuçtur.
Bu hastalığın imzası "Sabah İlk Adım Ağrısı"dır. Bunun haricinde iki ayrı belirtisi daha vardır.
Sabah Tutukluğu: Yataktan kalkıp yere ilk bastığınızda topuğunuza çivi batıyormuş gibi şiddetli bir acı olur. Birkaç dakika yürüyünce ağrı azalır.
Açılma Hissi: Birkaç dakika yürüyünce ağrı azalır .
Gün Sonu Ağrısı: Gün boyu ayakta kaldıktan veya oturduktan sonra tekrar kalkarken ağrı geri gelir.
Taban zarını yani fasyayı aşırı geren her şey sebeptir.
Sert Zemin ve Yanlış Ayakkabı: Babetler, dümdüz tabanlı sandaletler veya çok sert tabanlı ayakkabılar.
Kilo: Vücut ağırlığındaki artış, taban yayına binen yükü artırır.
Kısa Aşil Tendonu: Baldır kasları gergin olan kişilerde taban zarı da gerilir.
Düz Tabanlık veya Yüksek Kavis: Ayak yapısındaki bozukluklar.
Muayene: Hekim topuğun iç kısmına bastırdığında şiddetli ağrı olması tipiktir.
Röntgen: Topuk kemiğinin altında o meşhur "diken" (sivri uç) görülebilir. Ancak diken olması ağrının sebebi demek değildir; dikeni olup hiç ağrısı olmayan binlerce insan vardır.
Bu hastalıkta ameliyat neredeyse hiç gerekmez (%99 ameliyatsız geçer).
İstirahat ve Buz: Akut dönemde ödemi azaltmak için.
Germe Egzersizleri (En Önemlisi): Ayağın altına buzlu bir su şişesi koyup yuvarlamak veya havlu ile ayak ucunu kendinize çekmek.
Tabanlık: Topuğu yumuşatan silikon yastıklar veya ark takviyeli tabanlıklar.
ESWT (Şok Dalga Tedavisi): Topuğa dışarıdan ses dalgaları verilerek o bölgedeki kanlanma artırılır ve iyileşme tetiklenir. Poliklinik şartlarında yapılan etkili bir yöntemdir.
Enjeksiyonlar: İnatçı vakalarda topuğa kortizon veya PRP iğnesi yapılabilir.
Eğer 6-12 ay boyunca tüm tedavilere rağmen ağrı geçmiyorsa, kapalı veya açık yöntemle o gergin zarın gevşetilmesi (fasyotomi) ameliyatı yapılabilir. Ancak bu çok nadirdir.
"Halk arasında “topuğu sert yere vurarak dikeni kırmak” gibi çok yanlış inanışlar var. Sakın yapmayın! Bu sadece oradaki ödemi ve yırtığı artırır, iyileşmeyi geciktirir. Topuk dikeninde çözüm 'kırmak' değil, o bölgeyi 'yumuşatmak ve esnetmektir'. Evde asla çıplak ayakla sert zemine basmayın, mutlaka yumuşak bir terlik kullanın."
Diken erir mi? Hayır, oluşan kemik çıkıntısı (diken) kendiliğinden erimez veya kaybolmaz. Ancak tedaviyle o bölgedeki yangı (iltihap) geçince ağrı biter. Dikenin orada durmasının bir zararı yoktur.
Unutmayınız, cerrahi sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir!
"Sağlığınız bizim için değerlidir."
© | All Rights Reserved