© | All Rights Reserved
Kontraktür; eklemlerimizi saran yumuşak dokuların (cilt, kas, tendon veya eklem kapsülü) esnekliğini kaybedip kısalması sonucu, o eklemin hareket yeteneğinin kalıcı olarak kısıtlanmasıdır. Basitçe anlatmak gerekirse; dirseğinizi veya parmağınızı açmak istersiniz ama deriniz veya kaslarınız buna izin vermez, sanki üzerinize dar gelen bir kıyafet giymişsiniz gibi hareketiniz bir noktada kilitlenir.
Hasta genellikle "kolumu/bacağımı tam açamıyorum" şikayetiyle gelir.
Hareket Kaybı: Eklem ne tam açılır ne tam kapanır, belirli bir açıda sabit kalır.
Gerginlik Hissi: Zorlandığında ciltte veya kaslarda yırtılacakmış gibi bir gerilme ve ağrı hissedilir.
Fonksiyon Kaybı: El parmakları avuç içine yapışabilir veya diz tam düzleşmediği için hasta aksayarak yürür.
En sık sebep uzun süreli hareketsizlik veya doku hasarıdır.
Yanıklar: Yanık sonrası iyileşen cilt büzüşür ve altındaki eklemi çeker (Skar dokusu).
Uzun Süreli Alçı/İmmobilizasyon: Kırık tedavisi sonrası uzun süre hareketsiz kalan eklemlerde bağlar sertleşir.
Nörolojik Hastalıklar: Felç (İnme) veya Serebral Palsi (CP) hastalarında kaslardaki aşırı kasılma (Spastisite) zamanla kalıcı kısalığa dönüşür.
Bağ dokusu hastalıkları: Romatoid artrit gibi hastalıklar eklem sertlği yaparlar.
Dupuytren Hastalığı: Avuç içindeki zarın kalınlaşarak parmakları bükmesi.
Tanı genellikle fizik muayene ile konur.
Eklem Açıklığı Ölçümü: Hekim "Gonyometre" denilen bir aletle eklemin kaç derece açılabildiğini ölçer.
Röntgen: Sorunun sadece yumuşak dokuda mı olduğu, yoksa eklem içindeki kemiklerin birbirine kaynayıp kaynamadığı (Ankiloz) ayırt edilir. Bu tedavi planı için kritiktir.
Erken dönemde yakalanırsa ameliyatsız çözümler denenebilir.
Fizik Tedavi ve Germe: Dokuları esnetmeye yönelik agresif egzersizler.
Splintleme (Atel): Eklemi zorlayarak açık pozisyonda tutan özel cihazlar.
Cerrahi: Eğer doku sertleşmiş ve kemikleşmişse, fizik tedavi işe yaramaz. Tek çare cerrahidir.
Cerrahide amaç, "kısa gelen kumaşı uzatmaktır." Cilt, tendonlar ve kapsül tek başlarına veya gerekliyse hepsi veya birkaçı aynı anda uzatılabilir. Bu cerrahın deneyimi ile karar verilen bir durumdur.
Z-Plasti (Cilt Uzatma): Özellikle yanık izlerine bağlı gerginliklerde, cilde "Z" harfi şeklinde kesiler yapılarak doku kaydırılır ve boyu uzatılır.
Tendon Uzatma (Tenotomi): Kısalmış olan kas kirişleri özel tekniklerle "Z" şeklinde kesilip uç uca dikilerek uzatılır.
Kapsül Gevşetme (Kapsulotomi): Eklemi saran sertleşmiş kapsül kesilerek eklem serbest bırakılır.
"Eklemler hareket etmek için yaratılmıştır. Bir kırık veya yaralanma sonrası alçıdan çıkar çıkmaz harekete başlamak çok önemlidir. Eğer ekleminiz 'donmaya' başladıysa beklemeyin; zaman geçtikçe yumuşak doku sertleşir ve cerrahisi zorlaşır. Hareket hayattır, eklemlerinizi özgür bırakın."
Ameliyattan sonra tekrar kapanır mı? Risk vardır. Kontraktür cerrahisi sadece ilk adımdır. Ameliyat sonrası hemen ertesi gün fizik tedaviye başlanmazsa ve gece atelleri kullanılmazsa, dokular tekrar eski haline dönmek isteyebilir. Hastanın uyumu başarının anahtarıdır.
Unutmayınız, cerrahi sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir!
"Sağlığınız bizim için değerlidir."
© | All Rights Reserved